Endüstriyel ve ticari mutfaklarda kullanılan bitkisel ve hayvansal pişirme yağları 360°C civarında kendi kendine alev alır (parlama noktası). Klasik su veya kuru kimyevi toz bu yangınları söndüremez; aksine kızgın yağın patlayarak yayılmasına neden olur. Davlumbaz söndürme sistemleri, UL 300 standartlı ıslak kimyasalın sabunlaşma etkisiyle mutfağı güvenle korur.
Davlumbaz Yangın Söndürme Sistemleri Nasıl Çalışır?
Teknik Kontrol ve Uygulama Aşamaları
1. Aşama: Isı Algılama (Fusible Link / Lineer Kablo)
Fritöz, ocak veya ızgara alev aldığında davlumbaz tavanına yükselen ısı, algılama hattındaki eriyebilir telleri (genellikle 141°C - 182°C) eritir veya termo-bulb cam ampulü patlatır.
2. Aşama: Mekanik Boşaltma Mekanizması
Tel hattındaki gerginliğin düşmesiyle yaylı tetikleme mekanizması serbest kalır ve söndürme silindirinin valfini mikro saniyeler içinde açar.
3. Aşama: Otomatik Gaz Kesme ve Yangın Alarmı
Tetikleme anında gaz vanasına bağlı mekanik kablo veya solenoid bobin enerjiyi keserek mutfaktaki gaz akışını derhal durdurur; mikro-switch merkezi alarmı uyarır.
4. Aşama: Sabunlaşma (Saponification) ile Söndürme
Paslanmaz çelik nozullardan kızgın yağın üzerine püskürtülen potasyum bazlı sıvı ajan, yağ ile kimyasal reaksiyona girerek kalın bir sabunlu köpük tabakası oluşturur. Yağın oksijenle temasını keser ve hızlıca soğutarak geri parlamayı engeller.
Mutfak Pişirme Cihazlarına Göre Nozul ve Algılama Mühendislik Matrisi
| Korunan Bölge / Ekipman | Nozul Konumu ve Açısı | Önerilen Fusible Link Derecesi | Kritik Mühendislik Kriteri |
|---|---|---|---|
| Derin Yağ Fritözü (Deep Fat Fryer) | Cihaz merkezinden 50 - 95 cm yukarıda, dikey konik sprey | 182°C (360°F) veya 232°C (450°F) | Kızgın yağ taşmasını önleyen düşük hızda pülverizasyon. |
| 4 / 6 Gözlü Ocak & Kuzine | Yüzeyi tam tarayan tek veya çift açılı nozul | 182°C (360°F) | Tencere/tava engeline takılmayan yüksek açılı yerleşim. |
| Lavataşı, Kömürlü Izgara & Ocakbaşı | Izgara yüzeyine ve köz haznesine odaklı yüksek debi | 232°C (450°F) veya 260°C (500°F) | Yüksek ortam ısısı nedeniyle yanlış tetiklemeyi önleyen yüksek derece link. |
| Davlumbaz İçi (Plenum) & Yağ Filtresi | Filtre hattına paralel yatay V-sprey nozul | 141°C (286°F) veya 182°C (360°F) | Her 1.2 - 3.0 metre davlumbaz boyu için 1 adet plenum nozulu. |
| Egzoz Baca Ağzı (Duct) | Baca boğazından 5 - 20 cm içeride yukarı yönlü nozul | 182°C (360°F) veya 232°C (450°F) | Her baca çıkışı ağzında mutlaka bağımsız algılama linki bulunmalıdır. |
🔬 Selenoid Gaz Vanası, Elektrik Kesme ve Havalandırma Otomasyonu Senaryosu
Bir davlumbaz yangın söndürme sisteminin başarısı yalnızca kimyasal sıvıyı püskürtmesine değil, yangını besleyen enerji kaynaklarını aynı saniyede kesmesine bağlıdır. Mekanik kontrol kutusu (Release Mechanism) içindeki mikro-switch kontakları tetiklendiği anda mutfak ana doğalgaz/LPG hattındaki Selenoid Gaz Kesme Vanasının enerjisini (veya mekanik vana mandalını) düşürerek gaz akışını %100 kapatır.
Aynı anda fritöz ve elektrikli ızgaraların bağlı olduğu tali elektrik panosundaki şönt açtırma rölesine sinyal gönderilerek pişirme cihazlarının elektriği kesilir. Bina yangın ihbar santraline (Fire Alarm Panel) "Mutfak Söndürme Devrede" bilgisi iletilerek tahliye senaryosu başlatılır.
Davlumbaz Yangın Söndürme Sistemleri Nasıl Çalışır? Sıkça Sorulan Sorular
Mevzuat, periyodik bakım zorunlulukları, itfaiye onay süreçleri ve teknik kriterlere dair en çok sorulan soruların yanıtları.
Evet, %100 çalışır. Davlumbaz yangın söndürme sistemleri tamamen mekanik gergili çelik halat, eriyebilir lehimli tel ve yaylı/pnömatik kontrol ünitesi ile çalışır. Elektrik kesintisi sistemin yangını algılamasını ve söndürmesini asla etkilemez.
NFPA 17A ve B.Y.K.H.Y. kuralları gereğince manuel çekme butonu, pişirme cihazlarının hemen yanında değil; mutfaktan kaçış güzergahı (çıkış kapısı) üzerinde, yerden 107 cm ile 122 cm yüksekliğe, kolayca erişilebilir ve görünür şekilde monte edilmelidir.
NFPA 96 standardına göre taze hava (make-up air) fanı yangını körüklememesi için derhal kapatılmalı; egzoz emiş fanı ise ıslak kimyasal ajanın baca içine ve filtre arkasına çekilerek baca yangınını da söndürmesine yardımcı olması için çalışır durumda tutulmalıdır (veya yerel itfaiye otomasyon senaryosuna göre ayarlanmalıdır).
Mutfak yangınlarında davlumbaz içi sıcaklık 600°C üzerine çıkar. Plastik veya ince borular erir, galvaniz borular ise ıslak kimyasal ile reaksiyona girip korozyon yapar. Bu nedenle davlumbaz içinde AISI 304 paslanmaz çelik veya Schedule 40 çelik boru kullanılması şarttır.
UL 300 Davlumbaz Söndürme Markaları ve Mühendislik Hizmetleri
Mutfak projenize uygun global sertifikalı markaları ve B.Y.K.H.Y. Madde 57 kapsamındaki yetkili teknik servis adımlarımızı inceleyin.
UL 300 Onaylı Sistem Markaları
Mühendislik, Bakım ve Mevzuat Rehberleri
Davlumbaz Yangın Söndürme Sistemleri Nasıl Çalışır? İçin Keşif ve Teklif Talebi
Mutfak ölçülerinize ve pişirme cihazı dağılımınıza göre itfaiye onaylı proje ve resmi şartname teklifinizi 30 dakika içinde hazırlayalım.